Ticaret savaşları derinleşiyor

Trump Çin’e uyguladığı 50 milyar dolarlık gümrük vergisine ek olarak inanılmaz şekilde 200 milyar dolar daha vergi getirmeyi planlıyor. Bu ayın 6’sına kadar verginin gelmesi bekleniyor.

Peki astronomik 200 milyar dolarlık vergi gelirse ne olacak ?

Öncelikle ABD borsaları olmak üzere dünya borsalarında (bizimki hariç olabilir) ciddi bir düşüş göreceğiz. Doların yükseldiğini göreceğiz, zaten düşen Yuan daha da fazla düşecek, hakeza Euro ve gelişmekte olan ülkelerin paraları da değer kaybedecek.

200 milyar dolar ek gümrük vergisi demek; Çin’de üretim yapan veya Çin’den hammade, ürün ithal eden Amerikan firmalarının ABD hükümetine 200 milyar dolar daha fazla vergi ödemesi yani bu söz konusu 200 milyar $’ın ABD şirketlerinin kasalarından çıkıp hükümetin kasasına girmesi demek.

Peki Trump bunu neden yapıyor? Aslında sebebi çok basit. Çin’in en büyük müşterisi olan ABD şirketlerinin Çin’de ki üretimlerini ve Çin’den yaptıkları ithalatlarını azaltıp ABD cari açığını düşürmek ve bunun yanı sıra Çin ekonomisine daha az ABD şirketinin gitmesini sağlayarak zarar vermeye çalışıyor.

Şimdi bu durumda ABD ve gelişmiş ülke borsalarında düşüş olması çok mantıklı, fakat dolar neden artıyor ve diğer ülkelerin paraları değer kaybediyor ?

En basit şekilde söylemek gerekirse artan ithalat vergilerinden dolayı dolar yurt dışına gitmek yerine ABD’de yani kendi evinde kalıyor. Bu da doları dış piyasada daha az bulunur yapıyor ve bir şey ne kadar az bulunursa o kadar değerlenir.

Tek sebep bu da değil tabi ki. Artan gümrük vergilerinden dolayı yurt dışından daha az ürün alan ve üretimini yavaşlatan ABD şirketleri başta Çin ve Avrupa olmak üzere bir çok ekonomiyi yavaşlatıyor. Bu vergilerin ABD şirketlerine olan yükünü azaltabilmek ve müşteri kaybını minimum seviyeye indirebilmek için de Çin bilinçli şekilde devalüasyon yaparak kendi parasının değerini düşürüp vergi farkını bir nebze de olsa dengelemeye çalışıyor.

Benim şahsi görüşüm ticaret savaşlarının biraz daha süreceği ama sonunda mutlaka ortak bir yol bulunacak veya bu karşılıklı savaştan vazgeçilecek. Bu kazananı olmayan ve en çok da ABD’ye zarar verecek olan bir savaş.

Trump’ın ana hedeflerinden biri bu savaş ve artan vergilerden dolayı ABD şirketlerinin üretimlerini Çin’den ABD ye taşımalarını sağlamaktı fakat bu imkansıza yakın.

Şuan ABD enflasyon oranı harika denilebilecek %3 civarında. %3-3.5 arası bir enflasyon ABD için çok ideal, ekonomi ısınmadan ve durağanlaşmadan dengeli bir şekilde büyüyebilmesi için ideal.

Peki ABD şirketlerinin bir mucize eseri Çin’i bırakıp üretimlerini ABD ye taşıdıklarını düşünelim. Çin’de asgari ücret ortalama 350 dolar civarı ve çalışma süreleri de bildiğiniz üzere 8 saatle değil. ABD şirketlerinin bu ucuz pazarı bırakıp kendi ülkelerinde üretim yapmaya başlaması üretim maliyetlerini en az 3 kat arttıracak demektir (ki bunun içinde üretim başlangıcı için yapılması gereken yatırım maliyetleri yok) Bu da kontrolsüz bir şekilde enflasyonun yükselmesi ve halkın fakirleşmesi demek. Aynı şekilde artan maliyetlerden dolayı ihracatı da ciddi oranda azalacaktır ve cari açığı yine dengelenemeyecektir.

Ticaret savaşları kısa vade de Doları yükseltip borsaları aşağı çekilebilir fakat uzun vade de bu savaşın sürdürülebilirliği olmadığını ve karşılıklı anlaşmalarla çözüme ulaşacağını düşünüyorum.

ABD her ne kadar Çin’in en büyük müşterisi olsa da Çin’in son 10 yılda geldiği noktayı göz önüne alarak Trump ile anlaşma yoluna gitmeye muhtaç olmadıklarını düşünüyorum.

0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir